Lũ quét tại Nepal và Trung Quốc đang gây ra thảm họa nghiêm trọng tại khu vực dãy Himalaya. Sau các vụ sạt lở và dòng bùn đá dữ dội xảy ra ngày 26/8, gần 1.500 người được xác định đang mất tích, trong đó có khoảng 800 người được cho là công dân nước ngoài. Hàng trăm người đã thiệt mạng hoặc bị thương, trong khi lực lượng cứu hộ hai nước tiếp tục chạy đua với thời gian để tìm kiếm những người còn sống.
Lũ quét tại Nepal và Trung Quốc khiến gần 1.500 người mất tích
Thảm họa xảy ra tại khu vực biên giới Nepal – Trung Quốc, nơi có địa hình núi cao, nhiều sông suối và các khu vực dân cư nằm gần những tuyến đường thủy. Đây cũng là khu vực thường xuyên đối mặt với nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và các hiện tượng liên quan đến địa hình núi cao.
Tại Nepal, huyện Rasuwa cùng nhiều khu vực hạ lưu chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Đến ngày 27/8, số người mất tích tại nước này được cập nhật lên 826 người. Trong khi đó, phía Trung Quốc ghi nhận 558 người mất tích tại khu vực Gyirong thuộc Tây Tạng.
Như vậy, tổng số người mất tích được ghi nhận tại hai bên biên giới đã lên gần 1.500 người. Con số này có thể tiếp tục thay đổi khi lực lượng chức năng tiếp cận được những khu vực bị cô lập và hoàn tất quá trình xác minh.
Nhiều du khách nước ngoài nằm trong danh sách mất tích
Một trong những vấn đề đáng chú ý của thảm họa là số lượng lớn người nước ngoài bị ảnh hưởng. Nepal vốn là điểm đến nổi tiếng đối với du khách quốc tế nhờ các tuyến trekking, hành hương và tham quan dãy Himalaya.
Trước đó, giới chức Nepal cho biết hàng trăm du khách mất tích sau thảm họa. Trong số này có công dân đến từ Ấn Độ, Mỹ, Australia, Anh và Canada. Các cơ quan chức năng đang phối hợp để xác minh danh tính, tình trạng của từng trường hợp và hỗ trợ đưa những người bị mắc kẹt ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Dòng lũ bùn cao tới 6m, cuốn phăng nhà cửa và công trình
Theo các phi công trực thăng trực tiếp quan sát hiện trường, dòng lũ bùn tại khu vực biên giới Nepal – Trung Quốc có thời điểm dâng cao khoảng 5 – 6m. Hỗn hợp gồm nước, bùn đất và đá di chuyển với tốc độ lớn, nhanh chóng nhấn chìm hoặc cuốn trôi nhiều công trình nằm dọc theo dòng sông.
Những khoảnh khắc sinh tử giữa dòng lũ
Bibek Kumal, một lao động 24 tuổi đang làm việc tại Bidur, bất ngờ nghe thấy tiếng động lớn trước khi một khối nước, bùn và đá khổng lồ tràn xuống khu vực.
Kumal cố gắng chạy khỏi hiện trường nhưng cuối cùng bị dòng lũ cuốn đi. May mắn, anh mắc lại trên một cây xoài và sống sót. Từ trên cây, người đàn ông chứng kiến ngôi nhà nơi mình vừa làm việc bị dòng nước cuốn trôi hoàn toàn. Sau đó, cảnh sát tiếp cận và đưa anh đến nơi an toàn.
Một nhân chứng khác là ông Keshav Prasad Baral, 68 tuổi. Ông cho biết dòng bùn bất ngờ tràn vào nhà và buộc ông phải tìm cách đưa vợ lên sân thượng để tránh dòng nước. Tuy nhiên, bà đã bị cuốn đi. Nhiều giờ sau, trực thăng mới có thể tiếp cận khu vực và đưa ông ra ngoài.
Những câu chuyện trên cho thấy sức tàn phá khủng khiếp của dòng lũ bùn cũng như mức độ nguy hiểm mà người dân tại khu vực Himalaya phải đối mặt.
Nguyên nhân lũ quét tại Nepal và Trung Quốc vẫn đang được điều tra
Nguyên nhân chính xác của lũ quét tại Nepal và Trung Quốc vẫn đang được các cơ quan chức năng và chuyên gia nghiên cứu. Những thông tin ban đầu cho thấy một vụ sạt lở lớn có thể đã đưa một lượng lớn đất đá xuống sông Lhende, tạo thành dòng lũ bùn khổng lồ chảy về khu vực hạ lưu.
Một số dữ liệu địa chấn ghi nhận trận động đất mạnh 4,4 độ xảy ra khoảng 7 phút trước vụ sạt lở. Tuy nhiên, các phân tích sau đó cho thấy thảm họa có thể liên quan đến sự sụp đổ của sông băng hoặc khối đất đá tại khu vực núi cao.
Địa hình Himalaya làm gia tăng nguy cơ lũ bùn và sạt lở
Dãy Himalaya có địa hình đặc biệt phức tạp với những vùng núi cao, sông băng và hệ thống sông suối dày đặc. Những yếu tố này khiến khu vực dễ xảy ra sạt lở đất, lũ bùn và các hiện tượng liên quan đến sự biến động của sông băng.
Khi một khối băng, đá hoặc đất lớn rơi xuống lòng sông, nó có thể tạo thành điểm tắc nghẽn tạm thời. Nếu khối tắc nghẽn bất ngờ bị phá vỡ, lượng nước tích tụ phía sau có thể nhanh chóng lao xuống hạ lưu, tạo thành dòng lũ có sức tàn phá rất lớn.
Công tác cứu hộ gặp nhiều khó khăn
Sau thảm họa, lực lượng chức năng Nepal và Trung Quốc đang khẩn trương triển khai các hoạt động tìm kiếm người mất tích, đồng thời sơ tán người dân và du khách khỏi những khu vực có nguy cơ tiếp tục xảy ra sạt lở hoặc lũ quét.
Tuy nhiên, công tác cứu hộ gặp nhiều trở ngại do đường sá bị phá hủy, bùn đất phủ kín nhiều khu vực và địa hình núi cao hiểm trở. Một số tuyến đường bị chia cắt khiến lực lượng cứu hộ khó tiếp cận hiện trường bằng phương tiện đường bộ.
Trong những khu vực bị cô lập, trực thăng trở thành phương tiện quan trọng để tiếp cận những người đang mắc kẹt, vận chuyển lực lượng cứu hộ và đưa người bị thương đến các cơ sở y tế.
Các quốc gia có công dân mất tích tại Nepal cũng đang phối hợp với chính quyền sở tại để xác minh thông tin. Nhiều trường hợp được cho là du khách đang thực hiện các chuyến hành hương, trekking hoặc tham quan tại khu vực Himalaya khi thảm họa xảy ra.
Chạy đua với thời gian tìm kiếm người mất tích
Khi số người mất tích tại Nepal và Trung Quốc vẫn ở mức rất cao, lực lượng cứu hộ đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm những người còn sống và xác định danh tính các nạn nhân.
Trong những giờ đầu sau một trận lũ quét hoặc sạt lở, khả năng tìm thấy người sống sót vẫn là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, điều kiện thời tiết, địa hình hiểm trở và nguy cơ tiếp tục xảy ra sạt lở khiến hoạt động tìm kiếm trở nên đặc biệt nguy hiểm.
Thảm họa cũng cho thấy mức độ nghiêm trọng của các thiên tai liên quan đến sông băng, sạt lở và lũ bùn tại Himalaya. Không chỉ gây thiệt hại về người, dòng lũ còn có thể phá hủy đường sá, cầu cống và nhiều cơ sở hạ tầng quan trọng tại khu vực biên giới.
Theo dõi sông băng và cảnh báo sớm để giảm thiệt hại
Những diễn biến tại Nepal và Trung Quốc cho thấy việc theo dõi các sông băng, điểm có nguy cơ sạt lở và hệ thống sông suối tại Himalaya đóng vai trò quan trọng trong công tác phòng chống thiên tai.
Việc phát hiện sớm những thay đổi bất thường có thể giúp cơ quan chức năng đưa ra cảnh báo và sơ tán người dân, du khách khỏi các khu vực nguy hiểm trước khi dòng lũ bùn hoặc sạt lở xảy ra.
Trong tương lai, việc xây dựng hệ thống giám sát và cảnh báo sớm hiệu quả hơn có thể giúp Nepal và Trung Quốc chủ động ứng phó với những hiện tượng thiên tai bất thường. Đặc biệt, các khu vực thường xuyên có du khách và cộng đồng dân cư sinh sống cần được ưu tiên trong công tác cảnh báo và sơ tán.
Kết
Lũ quét tại Nepal và Trung Quốc đã gây ra hậu quả nghiêm trọng tại khu vực Himalaya, với gần 1.500 người được ghi nhận mất tích cùng nhiều thiệt hại về người và cơ sở hạ tầng.
Trong những ngày tới, công tác tìm kiếm, cứu hộ và đánh giá thiệt hại sẽ tiếp tục được ưu tiên. Đồng thời, việc theo dõi sông băng, các điểm sạt lở và hệ thống sông suối tại khu vực Himalaya được xem là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao khả năng cảnh báo sớm và hạn chế thiệt hại nếu những trận lũ quét tương tự xảy ra trong tương lai.
